පංචඋපාදානස්‌කන්ධය

බුදුරජාණන් වහන්සේ දේශනා කරනවා ‘සත්වයා බැඳුණොත් බැඳෙන්නේ පංචඋපාදානස්‌කන්ධයට. සත්වයා නිදහස්‌ වුණොත් නිදහස්‌ වෙන්නේ පංචඋපාදානස්‌කන්ධයෙන්මය’ කියලා. භවයට සත්ත්වයාව බැඳ තබන පංචඋපාදානස්‌කන්ධය මාරයා හැටියටත්, භවයෙන් නිදහස්‌ වීම පංචඋපාදානස්‌කන්ධ මාරයාගෙන් නිදහස්‌ වීම කියලත් බුදුරජාණන් වහන්සේ දේශනා කරනවා.

පිංවත් ඔබත්, මමත් සාරාසංඛ්‍ය කල්ප ලක්‍ෂ ගණනාවක්‌ කල්ප විනාශයන් දස දහස්‌ ගණනක්‌ පසුකරමින් සම්මා සම්බුද්ධ ශාසන ලක්‍ෂ ගණනක්‌ අතපසු කොටගනිමින් පැමිණි මේ දීර්ඝ කටුක භව ගමනට ඔබට උපකාරක ධර්මයන් සකස්‌කොට දුන්නේ පංචඋපාදානස්‌කන්ධය කෙරෙහි ඔබ ඇති කොටගත් තෘෂ්ණාව යෑයි බුදුරජාණන් වහන්සේ දේශනා කරනවා.

පංචඋපාදානස්‌කන්ධය කෙරෙහි සත්වයා ඇති කොටගන්නා වූ තෘෂ්ණාවේ ඵලය වශයෙන් සත්වයාට ලැබෙන්නේ මමත්වයේ දැඩිභාවය හෙවත් සක්‌කාය දිට්‌ඨ§යයි.

බුදුරජාණන් වහන්සේ දේශනා කරනවා, මහා සාගරයේ ආශ්චර්යමත් කාරණා කිහිපයක්‌ම තිබෙනවාය කියලා. මහා සාගරය වෙරළින් පටන් අරගෙන ක්‍රමානුකූලව ගැඹුරින් ගැඹුරට යැම ඉන් එක්‌ කාරණාවක්‌. මේ උතුම් ධර්ම රත්නයේ ගමන් කරන පිංවතා මුලින්ම කල්‍යාණ මිත්‍ර ආශ්‍රය නමැති වෙරළින් තමයි සද්ධර්මය කියන මහා සාගරයට බැසගන්නේ. කල්‍යාණ මිත්‍ර ආශ්‍රය තුළින් සද්ධර්ම ශ්‍රවණයත්, ශ්‍රවණය කළා වූ සද්ධර්මය නුවණින් මෙනෙහි කිරීමත් කියන අර්ථයෙන් පිංවත් ඔබ, මා ආර්ය අශ්ටාංගික මාර්ගයට යොමු කරනවා. ආර්ය අෂ්ටාංගික මාර්ගය ඔබ තුළ වැඩීමේ ඵලය හැටියටයි පිංවත් ඔබ තුළින් කාය, චිත්ත, ධම්ම, වේදනා කියන සතර සතිපට්‌ඨාන ධර්මයන් වැඩෙන්නේ. සතර සතිපට්‌ඨාන ධර්මයන් ඔබ තුළින් වැඩීමේ ඵලය වශයෙන් සති, ධම්ම විජය, විරිය, ප්‍රීති, පස්‌සද්ධි, සමාධි, උපේක්‍ෂා කියන සප්ත බොඡ්ජංග ධර්මයන් වැඩෙනවා. සම්මා සම්බුද්ධ ශාසනයේ වෙරළ වන කල්‍යාණ මිත්‍ර ආශ්‍රයෙන් පටන්ගෙන සද්ධර්ම ශ්‍රවණය නුවණින් මෙනෙහි කිරීම, ආර්ය අෂ්ටාංගික මාර්ගය, සතර සතිපට්‌ඨාන ධර්මයන්, සප්ත බොඡ්Cධංග ධර්මයන්… මේ සියලුම ධර්මතාවයන් ඔබ තුළ වැඩෙන්නේ රූපය ඇසුරු කොටගෙන පංච උපාදනස්‌කන්ධයක්‌ වශයෙන්මය. මෙතැනදී පිංවත් ඔබ කල්‍යාණ මිත්‍ර ආශ්‍රයෙන් පටන් අරගෙන සප්ත බොඡ්Cධංග ධර්මයන් දක්‌වා ඔබ තුළ වැඩෙන ධර්මතාවන්ට බැඳුණොත්, එම ධර්මතාවන් නිත්‍ය වශයෙන් ගත්තොත්, ඔබ ඒ බැඳෙන්නේ පංචඋපාදානස්‌කන්ධයටමය.

මේ කාරණා තුළින් පිංවත් ඔබට වැටහෙනවා කල්‍යාණ මිත්‍ර ආශ්‍රය තුළින්, සද්ධර්ම ශ්‍රවණය කිරීම තුළින්, නුවණින් මෙනෙහි කිරීම තුළින්, ආර්ය අෂ්ටාංගික මාර්ගය තුළත්, සතර සතිපට්‌ඨාන ධර්මයන් තුළත්, සප්ත බොඡ්Cධංග ධර්මයන් තුළත් ඔබ මෙම ධර්මතාවන් නිත්‍ය වශයෙන්, නොවෙනස්‌ වන ස්‌වභාවයෙන් දකිනා මොහොතක්‌ පාසා පංචඋපාදානස්‌කන්ධ මාරයා ඉහත ධර්මතාවන් තුළත් බැසගෙන සිටිනවාය කියන කාරණය.

පිංවත් ඔබ අදක්‍ෂ නම්, ඔබ තුළ වැඩෙන ධර්මතාවන්ට බැඳෙනවා නම්, ආශ්වාදයට යටවෙනවා නම්, පංචඋපාදානස්‌කන්ධ මාරයා බැසගෙන සිටිනවාය කියන කාරණය, සද්ධර්ම ශ්‍රවණය තුළින්, පිංවත් ඔබ තේරුම්ගත යුතුයි. ඔබ අදක්‍ෂ නම් කල්‍යාණ මිත්‍ර ආශ්‍රය තුළත් පංචඋපාදානස්‌කන්ධ මාරයා බැසගෙන සිටිනවා.

බුදුරජාණන් වහන්සේ කියන අති උතුම් කල්‍යාණ මිත්‍රයා අනිත්‍ය භාවයට පත්වුණා. බුදුරජාණන් වහන්සේ දේශනාකොට වදාළ උතුම් ශ්‍රී සද්ධර්මය අනාගතයේ යම් දවසක අතුරුදන් වී යනවා. බුදුරජාණන් වහන්සේ තුළ වැඩුණු ආර්ය අශ්ටාංගික මාර්ගය, සතර සතිපට්‌ඨාන ධර්මයන්, සප්ත

බොඡ්Cධංග ධර්මයන් අනිත්‍ය භාවයට පත්වුණා. පිංවත් ඔබ අතීත සම්මා සම්බුද්ධ ශාසන ලක්‍ෂ ගණනක්‌ ඉපදිලා මොන තරම් කල්‍යාණ මිත්‍ර ආශ්‍රයන් ලබන්නට ඇතිද. බුදුරජාණන් වහන්සේලා, පසේ බුදුරජාණන් වහන්සේලා, මහ රහතන් වහන්සේලා යන මේ ලෝක ධාතුවේ දුර්ලභම කල්‍යාණ මිත්‍ර ආශ්‍රය ඔබ ලබලා තිබෙනවා. සද්ධර්ම ශ්‍රවණය කරලා තිබෙනවා. ශ්‍රවණය කළා වූ සද්ධර්මය නුවණින් මෙනෙහි කරලා තිබෙනවා. නමුත් මේ සෑම අතීත ධර්මතාවක්‌ම අනිත්‍යවූ සංස්‌කාරයන් පමණක්‌මයි. මේ සංස්‌කාරයන් නිත්‍ය වශයෙන් ඔබ ගත්ත නිසාම, ආශ්වාදයක්‌ කරගත්ත නිසාම, එම සංස්‌කාරයන් වෙනස්‌ වුණා, පිරිහුණා, අනිත්‍ය වී ගියා. සංසාරයේ ඔබ මොනතරම් ආර්ය අශ්aaටාංගික මාර්ගය පුහුණු වෙලා ඇතිද? භාවනා පංති ලක්‍ෂ කීයකට සහභාගිවෙලා, සතර සතිපට්‌ඨාන ධර්මයන් පුහුණු වෙන්නට ඇතිද? අතීතයේ සමථ භාවනාවන් පුහුණුවෙලා, සප්ත බොඡ්Cධංග ධර්මයන්වල ආශ්වාදය ජීවිතයට මොනතරම් ලබන්නට ඇතිද?

නමුත් මේ සෑම ධර්මතාවක්‌ම වෙනස්‌වී ගියා. පිරිහී ගියා, අහිමිවී ගියා, අනිත්‍ය දෙය අනිත්‍ය වශයෙන් නොදැක්‌ක නිසාම, දුක දෙය දුක වශයෙන්, අනාත්ම දෙය අනාත්ම වශයෙන්, අසුබ දෙය අසුබ වශයෙන් නොදැක්‌ක නිසාම පිංවත් ඔබ කල්‍යාණ මිත්‍ර ආශ්‍රයේදීත්, සද්ධර්ම ශ්‍රවණයේදීත්, නුවණින් මෙනෙහි කිරීමේදීත්, ආර්ය අෂ්ටාංගික මාර්ගය, සතර සතිපට්‌ඨාන ධර්මය, සප්ත බොඡ්Cධංග ධර්මයන් වැඩීමේදීත්, එම ධර්මයන් තමා තුළින් මෝදුවෙද්දීත්, පංචඋපාදානස්‌කන්ධ මාරයා පිංවත් ඔබව මේ සෑම ධර්මතාවක්‌ම, ආශ්වාදයේ නිත්‍ය වූ සැපයක්‌ බවට පෙන්වා, මෙම ධර්මතාවන් තුළින්ම මමත්වයේ දැඩිභාවය වර්ධනය කොට ඔබව නැවත භවයේම කොටස්‌කරුවෙක්‌ බවට පත්කොට තිබෙනවා. එමනිසා පිංවත් ඔබ දක්‍ෂ වෙන්න ඕනේ කල්‍යාණ මිත්‍ර ආශ්‍රය ලබමින්, සද්ධර්ම ශ්‍රවණය කරමින්, ශ්‍රවණය කළාවූ සද්ධර්මය නුවණින් මෙනෙහි කරමින් මේ ධර්මතාවන්ගේ අනිත්‍ය භාවය දකින්න. සාරසංඛ කල්ප ලක්‍ෂයක්‌ පෙරුම් පිරීමේ අවසන් පරමාර්ථය මෙය නොවේද?
කුසිනාරා නුවර බුදුරජාණන්වහන්සේ පිරිනිවන් පෑ මොහොතේ මල්ල රජ දරුවන් මොනතරම් හඬා වැටුනාද… සාරිපුත්ත මහරහතන්වහන්සේ පිරිනිවන් පෑවාය කියලා දැනගත්ත මොහොතේ ආනන්ද ස්‌වාමීන්වහන්සේ බුදුරජාණන් වහන්සේට පවසනවා ‘භාග්‍යවතුන් වහන්ස, සාරිපුත්ත මහරහතන් වහන්සේ නමැති උතුම් කළ්‍යාණ මිත්‍රයා පිරිනිවන්පෑවාය කියන කාරණය ඇසූ මට දිශාවක්‌ නොපෙනී ගියා. මට මොකුත්ම සිතාගන්න බැරිව ගියා. මාව අප්‍රානික වෙලා ගියා කියලා. ඇයි ආනන්ද ස්‌වාමීන්වහන්සේට ඉහත අපහසුතාවයන් ඇතිවුණේ. ඒ වන විට උන්වහන්සේ කළ්‍යාණමිත්‍ර ආශ්‍රය අනිත්‍යයි කියලා ප්‍රත්‍යක්‍ෂවුණු තත්ත්වයක සිටියේ නැහැ. ඒ නිසාම දුකට පත්වුණා.

පිංවත් ඔබ, කළ්‍යාණමිත්‍ර ආශ්‍රය ඇතිකොට ගනිමින්, කළ්‍යාණමිත්‍ර ආශ්‍රයේ අනිත්‍යභාවය දකින්න. සද්ධර්මය ශ්‍රවණය කරමින්, එම ධර්මදානමය පිංකම්වල අනිත්‍යභාවය දකින්න. නුවනින් මෙනෙහි කරමින්, එම මෙනෙහි කරන සිතිවිලිවල අනිත්‍යභාවය දකින්න. ආර්ය අශ්ඨාංගික මාර්ගය තුළ ගමන් කරමින්, සතර සතිපට්‌ඨාන ධර්මයන් වඩමින්, සප්ත බොඡ්Cධංග මතුකොටගනිමින්, මේ සෑම ධර්මතාවයකම අනිත්‍යභාවය නුවනින් දකින්න. සතිය තුළ සිටිමින්, සතියේ අනිත්‍යභාවය දකින්න. ප්‍රීතිය පස්‌සද්ධිය තුළ සිටිමින්, ප්‍රීතිය පස්‌සද්ධියේ අනිත්‍යභාවයම දකින්න. රූපය ඇසුරින් හේතුඵලයක්‌ නිසා සකස්‌වෙන ධර්මතාවයන්ට බැඳෙන්නේ නැහැ. ඒවා නිත්‍ය, ස්‌ථිර වශයෙන් දකින්නේ නැහැ. එම ඵලයන් මමත්වයේ දැඩිභාවයෙන් ගන්නේ නැහැ. පංච උපාදනස්‌කන්ධ මාරයා, මාරයා ලෙසින්ම දකිනවා. පංච උපාදානස්‌කන්ධ මාරයා තුළින්ම, පංච උපාදානස්‌කන්ධ මාරයාගෙන් මිදීමේ දිශාව මතුකොටගන්නවා. කළ්‍යාණ මිත්‍ර ඇසුරේ පටන්, තමන්තුළ සකස්‌වෙන සෑම ධර්මයක්‌ම නිත්‍ය වශයෙන්, සුබ වශයෙන්, ආත්මය වශයෙන් දැකීම පංච උපාදානස්‌කන්ධ මාරයාව පෝෂණය කිරීමක්‌ වෙනවා.

බුදුරජාණන්වහන්සේ දේශනා කරනවා, පංච උපාදානස්‌කන්ධ ධර්මයන්, අවබෝධ නොකිරීමෙන් සත්ත්වයා අවුල්වූ නූල් පන්දුවක්‌ සේ ව්‍යාකූළය කියලා. සැබෑ සැපයෙන් පහවූ නරක ගති ඇති විසිරුණු සිත් ඇතිව සසර භවගමන දික්‌කොට ගන්නවාය කියලා. පංචඋපාදනස්‌කන්ධ ධර්මථාවයන් කෙරෙහි සත්ත්වයාගේ තෘෂ්ණාව වැඩෙනකොට, තෘෂ්ණාව හේතුවෙන් උපාදානය සකස්‌වෙනවා. උපාදානය නිසා භවය සකස්‌වෙනවා. භවය නිසා ජාති, ජරා, ව්‍යාධි, මරණ දුක උරුමවෙනවාය කියලා බුදුරජාණන්වහන්සේ දේශනා කරනවා.

මහත් රුකක්‌ තිබෙනවා. එහි යටට බසිනා මුදුන් මුලත්, සතර අතට ගමන්ගත් මුල් වේද, ඒ සියලුම මුල් පසේ ඕජාව උඩට ගෙනයනවා. ඒම හා රුක, ඒ ආහාර ඇතිසේ, ආහාර කෙරෙහි තෘෂ්ණාවෙන් උපාදානයන් ඇතිසේ අතිදීර්ඝ කාලයක්‌ පවතිනවා වගේ, සත්ත්වයා, ඇසට, කනට, නාසයට, දිවට, ශරීරයට, මනසට අරමුණුවන රූපයන් කෙරෙහි ඇතිකොටගන්නා වූ ඡන්ද රාගය නිසාම, භවගමනේ දීර්ඝ කාලයක්‌ ගමන් කරනවාය කියලා බුදුරජාණන්හන්සේ දේශනා කරනවා.

වරක්‌ සාරිපුත්ත මහරහතන් වහන්සේ තම ශිෂ්‍ය ස්‌වාමීන්වහන්සේලාගෙන් විමසනවා, අන්‍ය තීර්ථකයින් ඔබලාගෙන් ප්‍රශ්න කළොත්, ඔබලාගේ ශාස්‌තෘන්වහන්සේ මොනවිදිහේ ධර්මයක්‌ද දේශනා කරන්නේ කියලා ඔබලා මෙහෙමයි පිළිතුරු දෙන්න ඕනේ කියලා.

‘මාගේ ශාස්‌තෘන්වහන්සේ වන බුදුරජාණන්වහන්සේ ඡන්ද රාගය දුරුකිරීම ගැනයි දේශනා කරන්නේ’ කියලා පිළිතුරු දෙන්න.

‘කුමන ඡන්ද රාගය දුරුකිරීමටද? රූපය කෙරෙහි, වේදනාව, සංඥාව, සංස්‌කාර, විඤ්ඤාණය කෙරෙහි ඡන්දරාගය දුරුකිරීම ගැනයි බුදුරජාණන්වහන්සේ දේශනා කරන්නේ’ කියලා.

‘එවිට එම අන්‍ය තීර්ථකයන් ඔබෙන් ඇසුවහොත්, කුමන් ආදීනවයන් දැකලද රූප, වේදනා, සංඥා, සංස්‌කාර, විඤ්ඤාණ වෙනස්‌වී යනකොට, විකෘතිවී යනකොට දුකට පත්වෙනවා. සත්ත්වයා විඳින ඉහත ආදීනවයන් දැකලයි බුදුරජාණන්වහන්සේ රූප, වේදනා, සංඥා, සංස්‌කාර, විඤ්ඤාණ ධර්මතාවයන් කෙරෙහි ඡන්දරාගය දුරුකිරීම දේශනා කරන්නේ’ කියලා සාරිපුත්ත මහරහතන්වහන්සේ දේශනා කරනවා.

දැන් පිංවත් ඔබට වැටහෙනවා, ලොව්තුරා බුදුරජාණන්වහන්සේනමක්‌, සාරසංඛ කල්ප ලක්‍ෂ ගණනාවක්‌ දස පාරමී ධර්මයන් පූර්ණකොට, උතුම් සම්මා සම්බෝධිය සාක්‍ෂාත්කොටගැනීමේ අවසාන පරමාර්ථය වෙන්නේ ලෝක සත්ත්වයාට පංච උපාදනස්‌කන්ධය කෙරෙහි ඇති ඡන්ද රාගය දුරුකිරීමේ මාර්ගය මතුකොටදීමටය කියන කාරණය.

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s